นักศึกษาทันตแพทย์ประเมินความวิตกกังวลด้วยแบบวัด State-Trait Anxiety Inventory Form Y-1 ที่ดัดแปลง ก่อนและหลังเข้าสู่คลินิกทันตกรรมเสมือนซึ่งเปลี่ยนสีผนังเป็นน้ำเงิน เขียว หรือเหลือง เปลี่ยนภาพเป็นภูเขา ทะเล หรือเปลือกหอยนอติลุส และทดสอบคู่สี–ภาพที่ชอบมากที่สุด คะแนนรวมลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อใช้ผนังสีน้ำเงินหรือสีเหลือง และเมื่อใช้ภาพภูเขาหรือทะเล ส่วนสีน้ำเงินร่วมกับภาพภูเขาลดคะแนนในผู้เข้าร่วมทุกคน แต่ไม่เหนือกว่าสีหรือภาพธรรมชาติอย่างใดอย่างหนึ่งตามข้อสรุปของผู้วิจัย ผลนี้เป็นหลักฐานเชิงทดลองใน VR ระยะสั้น ไม่ได้พิสูจน์ว่าการปรับปรุงคลินิกจริงจะลดความวิตกกังวลหรือเปลี่ยนผลการรักษา
ข้อค้นพบสำคัญ
- ผนังสีน้ำเงินและสีเหลืองสัมพันธ์กับคะแนนความวิตกกังวลรวมที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ p
- สีน้ำเงินเพิ่มคะแนนอารมณ์เชิงบวกและลดคะแนนอารมณ์เชิงลบอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนสีเหลืองลดเฉพาะคะแนนอารมณ์เชิงลบตามรายงานในบทคัดย่อ
- ภาพภูเขาและภาพทะเลลดคะแนนความวิตกกังวลอย่างมีนัยสำคัญ และทั้งสองแบบเพิ่มคะแนนเชิงบวกพร้อมลดคะแนนเชิงลบ โดยภาพภูเขาเป็นภาพที่ชอบมากที่สุด
- เงื่อนไขสีน้ำเงินร่วมกับภาพภูเขาลดคะแนนความวิตกกังวลในผู้เข้าร่วมทุกคน แต่ข้อสรุปของผู้วิจัยระบุว่าสีเพียงอย่างเดียวหรือภาพธรรมชาติเพียงอย่างเดียวให้ผลใกล้เคียงกับการผสม
- บทคัดย่อรายงานค่า p แต่ไม่รายงานจำนวนผู้เข้าร่วม ความแตกต่างเฉลี่ย ช่วงความเชื่อมั่น หรือการแก้ปัญหาการทดสอบหลายครั้ง จึงยังประเมินขนาดและความแม่นยำของผลไม่ได้
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
งานนี้มีคุณค่าในฐานะการคัดกรองแนวคิดการออกแบบด้วย VR ก่อนลงทุนปรับพื้นที่จริง และเชื่อมงานสถาปัตยกรรมกับสุขภาวะนักศึกษาทันตแพทย์ หากทำซ้ำด้วยตัวอย่างขนาดเหมาะสม สุ่มลำดับเงื่อนไข รายงานขนาดผล และยืนยันในคลินิกจริง ผลอาจช่วยกำหนดการทดลองออกแบบสภาพแวดล้อมราคาต่ำ อย่างไรก็ตาม หลักฐานปัจจุบันยังไม่เพียงพอสำหรับกำหนดมาตรฐานสีคลินิกหรืออ้างผลต่อผู้ป่วย
บทบาทของนักวิจัยไทย
ทีมนักวิจัยมหาวิทยาลัยนเรศวรรวมความเชี่ยวชาญด้านทันตแพทยศาสตร์ ทันตกรรมป้องกัน และสถาปัตยกรรมเพื่อทดสอบองค์ประกอบการออกแบบคลินิกในสภาพเสมือน งานนี้แสดงบทบาทของมหาวิทยาลัยไทยในการพัฒนาหลักฐานข้ามสาขาที่อาจต่อยอดสู่พื้นที่การเรียนการสอนและบริการสุขภาพจริง
ข้อจำกัดที่ควรรู้
บทคัดย่อไม่ระบุขนาดตัวอย่าง การคำนวณกำลังทดสอบ วิธีสุ่มหรือถ่วงดุลลำดับเงื่อนไข ระยะพัก และขนาดผลพร้อมช่วงความเชื่อมั่น การใช้เครื่องมือ STAI ฉบับดัดแปลงต้องมีหลักฐานความเที่ยงตรงในบริบทนี้ การรับเงื่อนไขซ้ำอาจมีผลจากลำดับ ความคุ้นชิน และความต้องการตอบสนอง การทดสอบหลายเงื่อนไขเพิ่มความเสี่ยงผลบวกลวงหากไม่ปรับค่า p กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาทันตแพทย์และผลลัพธ์เป็นคะแนนทันทีใน VR จึงยังถ่ายโอนไปยังผู้ป่วย คลินิกจริง ความวิตกกังวลระยะยาว หรือผลการรักษาไม่ได้