การทดลองสุ่มแบบ crossover ในนักศึกษาทันตแพทย์พรีคลินิกชั้นปีที่ 4 จำนวน 30 คน เปรียบเทียบคำแนะนำกระจกใน VR แบบเสียง ภาพ แรงสัมผัส และไม่ให้คำแนะนำระหว่างจำลองเปิดโพรงฟันกรามบน ทุกโหมดคำแนะนำลด outcome error score และเพิ่มเวลาที่มองเห็นบริเวณทำงานเมื่อเทียบกับไม่แนะนำ แต่ไม่พบความแตกต่างชัดเจนด้านการบดบัง ท่าทาง เวลาทำงาน หรือ usability ผลจึงสนับสนุนประสิทธิภาพระยะสั้นในห้องจำลอง ไม่ใช่หลักฐานทักษะคงอยู่ การถ่ายโอนไปคลินิก หรือผลลัพธ์ผู้ป่วย
ข้อค้นพบสำคัญ
- รูปแบบคำแนะนำมีผลต่อ outcome error score (F(3,84)=20.34, p
- เวลาที่มองเห็นบริเวณทำงานเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับไม่แนะนำ: เสียง 37.79 วินาที (95% CI 11.15–64.43) ภาพ 59.15 วินาที (32.51–85.79) และ haptic 31.52 วินาที (4.90–58.15)
- ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในเวลาถูกบดบัง ท่าทางผิด เวลาทำงาน หรือ usability แต่ผลรองเป็น exploratory และไม่ได้ปรับ multiplicity ข้ามผลลัพธ์ทั้งหมด จึงไม่ควรตีความว่าโหมดเทียบเท่ากัน
- ความคิดเห็นผู้เข้าร่วมบ่งชี้ว่าองค์ประกอบภาพหลายชนิดอาจซับซ้อน ขณะที่แรง haptic บอกทิศทางได้ไม่ชัดเสมอ ซึ่งสอดคล้องกับข้อจำกัดอุปกรณ์ที่ให้แรง 3 องศาอิสระแต่ไม่มี rotational torque
- การใช้ฟันเสมือนซี่เดิมซ้ำและบริบทพรีคลินิกหมายความว่าผลวัดสมรรถนะทันทีในงานจำลอง ไม่ได้วัดการคงทักษะหรือคุณภาพการรักษาผู้ป่วย
ทำไมจึงมีความสำคัญระดับโลก
ระบบ feedback อัตโนมัติอาจช่วยให้สถาบันทันตแพทย์จัดการฝึกซ้ำอย่างมาตรฐานและลดการพึ่งพาผู้สอนในทุกครั้ง โดยเฉพาะทักษะมองทางอ้อมที่อธิบายด้วยคำพูดยาก งานนี้ยังให้หลักฐานเปรียบเทียบหลาย modality ภายในคนเดียว แต่การขยายใช้ต้องพิสูจน์การคงทักษะ การถ่ายโอนไปฟันหลายแบบและคลินิก ความเท่าเทียมสำหรับผู้มีปัญหาการมองเห็น ต้นทุน และประโยชน์เหนือการสอนมาตรฐาน
บทบาทของนักวิจัยไทย
Unthitar Suranin, Siriwan Suebnukarn และ Panuroot Aguilar สังกัดคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; Kamon Budsaba สังกัดคณิตศาสตร์และสถิติ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; Peter Haddawy และ Myat Su Yin มีสังกัดมหาวิทยาลัยมหิดล โดย Siriwan Suebnukarn เป็นผู้เขียนประสานงาน การทดลองดำเนินในห้องปฏิบัติการ VR ของธรรมศาสตร์และได้รับทุนจากกองทุนวิจัยคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ข้อจำกัดที่ควรรู้
ผู้เข้าร่วมเป็นนักศึกษาชั้นปีเดียว 30 คนจากสถาบันเดียว กำลังสถิติออกแบบเพื่อผลหลักและอาจไม่พอตรวจความต่างเล็กในผลรอง ไม่ได้วัดสายตาที่แก้ไขแล้วหรือค่าสายตา ใช้ฟันเสมือนซี่เดิมซ้ำจึงอาจเกิดความคุ้นเคย ระบบ haptic ไม่มี rotational torque และแต่ละ modality รวมหลายองค์ประกอบจึงแยกผลรายองค์ประกอบไม่ได้ VRSUQ ยังต้องตรวจในบริบททันตกรรม และความคิดเห็นปลายเปิดเป็น exploratory ที่สำคัญที่สุดคือสภาพจำลองระยะสั้นไม่แทนความปลอดภัยหรือประสิทธิผลในคลินิก
ตรวจสอบแหล่งต้นทาง
JMIR Serious Gamesบทความต้นฉบับใน JMIR Serious Games↗DOI: 10.2196/100884